چهارشنبه سوری و هفت سین

محمدامین مروتی

رسم چهارشنبه سوری پس از اسلام متداول شده. چون زرتشتیان گاهشمار ماهانه داشتند نه هفتگی. این اعراب بودند که به نحوست چهارشنبه اعتقاد داشتند. این باور با باورهای زرتشتیان در باره تقدس آتش در آمیخته. اما همین تقدس اجازه پریدن از روی آتش را نداده. لذا زرتشتیان چهارشنبه سوری و پریدن از روی آتش ندارند.

در عوض آنان پنج روز آخر سال را زمان بازگشت ارواح(فروهر) درگذشتگانشان می دانستند. وجه تسمیه ماه "فروردین" نیز همین بازگشت فروهرهاست. لذا روی بام هایشان آتش روشن می کردند و غذای خوشبو می پختند تا فروهرها راه خانه خود را گم نکنند. بعد به دور آتش شادمانی می کردند و می رقصیدند. در این ایام خانه تکانی می کردند تا مقدم مهمانان ماورایی را گرامی دارند و لباس های نو می پوشیدند که همه این رسوم به ما هم رسیده است.

ضمناً سوگواری برای مردگان به معنی گریستن و جزع و فزع برای مردگان در آیین زرتشتی نهی شده است. اما آن ها تا سی سال برای مردگانشان بزرگداشت(با عنوان "روزه") می گیرند.

زرتشتیان در گذشته جسدها را در دخمه ها می گذاشتند ولی امروزه دفن شان می کنند. "پرسه" به معنی سوگواری که در زبانهای کردی رایج است هم منشأ زرتشتی دارد.

زرتشتیان یک پرسه همگانی دارند که در اول تیر هر سال برگزار می شود که نوعی بزرگداشت همگانی برای درگذشتگان یکسال گذشته است. کار کردن و آبادانی در دیانت زرتشت یک ارزش مهم است.

زرتشتیان یک پرسه همگانی دارند که در اول تیر هر سال برگزار می شود که نوعی بزرگداشت همگانی برای درگذشتگان یکسال گذشته است. سوگواری به معنی گریستن و جزع و فزع برای مردگان در آیین زرتشتی نهی شده است.

هفت سین هم پیش از دوران اسلامی، "هفت شین" بوده شامل شکر و شهد و شیر و شمع و شمشاد و شایه(میوه) و شراب. چنان که رودکی می گوید:

عیـــد نـوروزی، مردم ایران/ می نهادنــد از زمـــان کیــــان

شهد و شیر و شراب وشکرناب / شمع وشمشاد و شایه اندر خوان

اما در دوران اسلامی تبدیل به هفت سین شده شامل سنجد(نماد زیستن)، سیب(نماد مهر)، سماق(نماد مزه)، سیر(نماد سلامت)، سمنو(نماد برکت) و سبزه(نماد خرمی).

منبع:

گاهنامه سال 1395 زرتشتی(مزدا)

28 فروردین 1405