مکانیسم بازتولید تعصب
مکانیسم بازتولید تعصب
محمدامین مروتی
برتراند راسل در توضیح ساز و کار تعصب و یکدندگی می گوید انسان متعصب حتی اگر پی به اشتباهش ببرد، نمی تواند تغییر مسیر بدهد زیرا به خودش می گوید چگونه قبول کنم عمری اشتباه کرده ام؟ چگونه ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﻢ ﺑﻪ ﺗﺎﻭل های ﮐﻒ ﭘﺎﯾﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺴﯿﺮﯼ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺁﻣﺪﻩﺍﻡ، ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ؟
مولانا هم در دفتر ششم در باب همین مضمون می گوید انسان مغرور و جاه طلب، خود را بی نیاز از راهنما می بیند و می گوید من شصت فرسنگ راه رفته ام و عمری سلوک کرده ام و این راهنما تازه به من می گوید راه را عوضی رفته ای. اگر بخواهم به او گوش کنم، باید از اول شروع کنم. هر چه باداباد. من راه خودم را می روم:
۴۱۱۳ خود نَبینی تو دلیل[1]، ای جاهجو وَرْ بِبینی رو بِگَردانی ازو
۴۱۱۴ که سَفَر کردم دَرین رَهْ شَصتْ میل مَر مرا گُمْراه گوید این دَلیل
۴۱۱۵ گَر نَهَم من گوشْ سویِ این شِگِفت، زَ امْرِ او راهم زِ سَر باید گرفت
۴۱۱۶ من دَرین رَهْ عُمرِ خود کردم گِرو هرچه بادا باد! ای خواجه بُرو
6 خرداد 1405
[1] دلیل: راهنما