آزمون پیامبری

محمدامین مروتی

مولانا در دفتر ششم می گوید مهربانی در حق حیوانات، پیش شرط قبول شدن در آزمون نبوت است.

گوسفندی از گله او گریخت و موسی در پی او پایش آبله بست و کفش هایش پاره شد تا جایی که دیگر گله را نمی دید و گوسفند خسته شد و موسی او را بغل کرد و تمیزش کرد:

۳۲۹۰ گوسفندی از کَلیمُ اللهْ گریخت پایِ موسی آبِله شد، نَعل ریخت

۳۲۹۱ در پِیِ او تا به شبْ در جست‌وجو وان رَمه غایب شده از چَشمِ او

۳۲۹۲ گوسفند از مانْدگی شد سُست و مانْد پس کَلیمُ اللهْ گَرد از وِی فَشانْد

او را مانند مادر نوازش می کرد و بدون خشم به او می گفت گیرم به من رحم نمی کنی، چرا به خودت ظلم می کنی؟ خدا در همان زمان به ملائک گفت این انسان شایسته پیامبری است:

۳۲۹۳ کَفْ همی‌مالید بر پشت و سَرَش می‌نواخت از مِهرْ همچون مادرش

۳۲۹۴ نیم‌ذَرّه طَیْرگیّ و خشمْ نی غیرِ مِهر و رَحم و آبِ چَشمْ نی

۳۲۹۵ گفت گیرم بر مَنَت رحمی نبود طَبعِ تو بر خود چرا اِسْتَم نِمود؟

۳۲۹۶ با ملایِک گفت یزدان آن زمان که نَبُوَّت را همی‌زیبد فُلان

پیامبر هم فرمود تمام پیامبران در کودکی یا جوانی چوپانی می کرده اند و بدون کشیدن رنج چوپانی، خداوند پیامبری و هدایت مردم را به ایشان نمی سپرد. کسی از پیامبر پرسید شما نیز چوپانی کرده اید؟ فرمودند بله. من هم روزگاری چنین بوده ام:

۳۲۹۷ مصطفی فرمود خود که هر نَبی کرد چوپانیش بُرنا یا صَبی

۳۲۹۸ بی‌شبانی کردن و آن امتحان حَق ندادش پیشواییِّ جهان

۳۲۹۹ گفت سایِل هم تو نیز ای پهلوان؟ گفت من هم بوده‌ام دَهری، شَبان

این شبانی برای آشکار شدن و اثبات متانت و صبرشان بود. هر فرمانروایی که چوپانی عادی و بشری را طبق امر خدا انجام دهد و مثل موسی در این چوپانی مدبرانه و خردمندانه عمل کند، خداوند به او چوپانی معنوی و روحانی هم می دهد، چنان که پیامبران را به هدایت پاکدلان ارتقا داد:

۳۳۰۰ تا شود پیدا وَقار و صبرشان کردشان پیش از نَبوّت حَق، شَبان

۳۳۰۱ هر امیری کو شَبانیّ بشر آن‌چُنان آرَد که باشد مُوَتَمَر ،

۳۳۰۲ حِلمِ موسی‌وار اَندر رَعْیِ خَود او به جایْ آرَد به تدبیر و خِرَد،

۳۳۰۳ لاجَرَم حَقّش دهد چوپانی‌ای بر فرازِ چَرخِ مَهْ روحانی‌ای

۳۳۰۴ آنچُنان که اَنبیا را زین رِعا بَرکَشید و داد رَعیِ اَصفیا

28 اردیبهشت 1405