من فکر می کنم

نظر شفیعی کدکنی در باب شعر شاملو

محمدامین مروتی

دکتر شفیعی در کتاب "موسیقی شعر"، موسیقی شعر را بر چهار قسم، تقسیم می کند:

موسیقی بیرونی یا عروضی، موسیقی جانبی یا موسیقی قافیه و ردیف ، موسیقی درونی یا هماهنگی های جناسی و صوتی و موسیقی معنوی یا هماهنگی ناشی از تضاد و مراعات نظیر.

شعر آزاد موسیقی عروضی دارد ولی تساوی مصراع عا را کنار می نهد. شعر سپید یا به قول غربی ها blank))، موسیقی بیرونی ندارد. ولی نوعی "نظام" دارد. در حالی که "نظم" شبیه شعر است ولی نظام ندارد. شاملو به این نظام می گوید جوهر شعری. نظام چیزی است که از ترکیب خلاق کلمات حاصل می شود. ترکیبی که از تجزیه عبارت و تک تک کلمات به دست نمی آید. شفیعی شعر شاملو را دارای نظام می داند. به نظر شفیعی شعر کلامی آهنگین است که در آن عاطفه و تخیل به هم گره خورده است. شعر برای این که شعر باشد، باید هم صور خیال داشته باشد و هم نظام.

شفیعی شعر شاملو را دارای موسیقی درونی و معنوی می داند. شاملو در مصاحبه با شماره اول مجله زمانه در آمریکا واکاوی شفیعی روی موسیقی شعر سپید موفق می داند.

منبع: در باره شعر منثور. ایرج پارسی نژاد. بخارا 125. شهریور97