آیه نور

اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَكَةٍ زَيْتُونِةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُّورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَن يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ :خداوند نور آسمانها و زمين است، مثل نور خداوند همانند چراغداني است كه در آن چراغي (پر فروغ) باشد، آن چراغ در حبابي قرار گيرد، حبابي شفاف و درخشنده همچون يك ستاره فروزان، اين چراغ با روغني افروخته مي‏شود كه از درخت پر بركت زيتوني گرفته شده كه نه شرقي است و نه غربي (آنچنان روغنش ‍ صاف و خالص است كه) نزديك است بدون تماس با آتش شعله ور شود، نوري است بر فراز نور، و خدا هر كس را بخواهد به نور خود هدايت مي‏كند و خداوند به هر چيزي آگاه است. (۳۵نور)

در آیه نور، مثل نور خدا را از جهت زیبایی و روشنایی به چراغدانی(مشکوه) تشبیه  کرده که در آن چراغی(مصباح)(یعنی شعله ای) قرار دارد و این شعله در شیشه ای شفاف (زجاجه) قرار دارد که خود به زیبایی یک ستاره درخشان(کوکب دُری) است. منبع تغذیه این شعله روغن زیتونی است از درختی( شجره مبارکه زیتونه) که در مکان نمی گنجد(لا شرقیه و لا غربیه) این روغن چنان شفاف است که بدون تماس آتش، نور دارد(یکاد زینها یْضی ولو لّم تمسهْ نار). منبع تغذیه این نور و این روغن همان خداست که "نور علی نور" است و هر که بخواهد با آن هدایت می کند. این هدایت مراحل مختلف دارد از چراغدان تا نور علی نور. که هر مرتبه نشانگر مرتبه ای از ادراک سالکی است که رو در این نور کرده و به سمت آن در حرکت است. هر کس در مرحله ای که قرار دارد با مرتبة نوری ویژه آن مرحله است که هدایت می شود. از نور مجازی چراغدان که "مکانی" است تا نور علی نور که "لامکانی" است. از نور مرئی تا نور علی نور.

ابن سینا و خواجه نصیر این مراتب را بر مراتب مختلف عقل منطبق می کنند از عقل هیولانی(مشکات) تا عقل بالملکه(زجاجه) تا قوه حدسیه(زیت) تا عقل بالفعل و مستفاد(نورعلی نور) و آنچه نفس را از عقل بالفعل می رساند ، عقل فعال(یا همان نار) است. غزالی هم تفسیر نسبتاً مشابهی در"مشکاه الانوار" دارد.

ابن عربی و ملا صدرا هم روی این آیه تفاسیر عرفانی خود را دارند.

حدیثی هم به نام حدیث نور داریم که می فرماید خداوند در هفتاد حجاب از نور و ظلمت قرار دارد و چون پرده ها برگرفته شود ، شکوه ذاتش بیننده را می سوزاند.