من فکر می کنم

تفسیر قرآن از دید مولانا

محمدامین مروتی

مولانا در دفتر پنجم می گوید تاویل و تفسیری حقیقت دارد که حالت را خوب کند ولی اگر سست و منفعلت کند، آن تحریف حقیقت است نه تاویل آن:

۳۱۲۶ حَق بُوَد تاویلْ کان گَرمَت کُند پُر امید و چُست و با شَرمَت کُند

۳۱۲۷ وَرْ کُند سُستَتْ حقیقت این بِدان هست تَبْدیل و نه تاویل است آن

این قرآن برای آن است که دل تو را گرم و امیدوار کند نه برای این که منفعل و تنبل کند. پس تفسیر قرآن را از خود قرآن بپرس یا از کسی که تابع هوس نفسانی نیست:

۳۱۲۸ این برایِ گرم کردن آمده‌ست تا بگیرد ناامیدان را دو دست

۳۱۲۹ مَعنیِ قرآن زِ قرآن پُرس و بَس وَزْ کسی کاتَش زده‌ست اَنْدَر هَوَس

از کسی که فروتنانه خود را به قرآن می سپارد و با قرآن یکی شده است. قرآن همان عطری است که به گِل اهل دل آمیخته شده است. هر دو بوی خوش می دهند و یک بو دارند:

۳۱۳۰ پیشِ قرآن گشت قُربانیّ و پَست تا که عَیْنِ روحِ او قرآن شُده‌ست

۳۱۳۱ روغَنی کو شُد فِدایِ گُل بِه کُل خواه روغن بوی کُن، خواهی تو گُل

10 فروردین 1405