من فکر می کنم

علامه محمد قزوینی (1256-1328 ش)

محمدامین مروتی

پس از تحصیل علوم قدیمه نزد استادانی مانند شیخ فضل‌الله نوری و میرزا حسن آشتیانی و ادیب پیشاوری و شیخ هادی نجم‌آبادی، در سال ۱۲۸۳ خورشیدی به دعوت برادر برای دیدن نسخ خطی عربی و فارسی به لندن رفت و 36 سال در خارج ماند و از نسخ خطی عکس گرفت و به تصحیح شان پرداخت و پس از وقوع جنگ دوم به ایران بازگشت.

دقت وسواس گونه اش در تصحیح باعث شد آثار اندکی را تصحیح کند. از آن جمله اند: تاریخ جهانگشای جوینی، لوایح جامی، لباب الالباب عوفی، المعجم شمش قیس رازی، چهار مقاله نظامی عروضی، مرزبان نامه و دیوان حافظ(با مشارکت دکتر غنی).

یادداشت هایش در 10 جلد به کوشش ایرج افشار در 1336 چاپ شد.

محمدتقی بهار قصیده معروفی در سوگ او سرود که مطلع آن چنین است:

از ملک ادب داعیه‌داران همه رفتند

شو بار سفر بند که یاران همه رفتند

سید حسن تقی‌زاده دربارهٔ علامه قزوینی می‌گوید:

و اگر به مبالغه و خطا منسوب نشوم می‌توانم بگویم که نظیر ایشان در تمام تاریخ دراز ما با کثرت عظیم عده اهل علم و فضل، بسیار کم و بلکه نادر است و می‌توان وی را بیرونی ثانی خواند.

منبع:

از صبا تا نیما، جلد سوم، یحیی آرین پور