فهم متن و برخورد درست با آن

محمدامین مروتی

شرط فهم هر متنی، در درجه نخست، همدلی با آن متن است. در نخستین برخورد باید با همدلی سعی کرد متن را از دید مثبت نگریست. تنها اگر این دید افاقه نکرد، می توان نظر انتقادی را فعال کرد. این رویکرد به خصوص در فهم متون مورد مناقشه و بعضاً تاریخی مانند متون مقدس و متفکران گذشته صادق تر است.

در فهم مولانا باید سعی کنی از نگاه او دنیا را بنگری، سعی کنی روح کلامش را دریابی وگرنه با ملانقطی بازی و تقطیع کلامش، می توان از او هم فرشته و هم دیو ساخت. تنها پس از این که در حال و هوای او قرار گرفتی، می توانی نگاه انتقادی را برانگیزی. اول درک، سپس داوری. این سخن در مورد سایر متون هم کمابیش صادق است.

در مقابل فهم متن، تحریف و تخفیف و تخریب متن را داریم. در این وضعیت، منتقد از متن یک کاریکاتور می سازد که بتواند به راحتی آن را منکوب و سرکوب کند. به این شیوه می گویند "مغالطه پهلوان پنبه".

15 خرداد 1404