رابطه عشق زمینی و آسمانی نزد مولوی

مولانا تاکید می کند که غیر از خدا چیزی شایسته عشق ورزی نیست:

  غــیر مــعشوق   ار تــماشایــی   بــود                        عشـــق نــبود، هــرزه ســودایی بود

    عشق آن شعله است ، کو چون برفروخت                        هر چه جز معشوق، باقی جمله سوخت

و ادامه می دهد" لا" مثل شمشیری است که" الا الله" یعنی غیر خدا را نابود می کند تا در عشق ورزی شرک نورزیم:

تیــغِ لا در قتلِ غیر حق بــراند                                 در نگر زان پس، که بعدِ لا چه ماند؟:

مانــد الا الله، بــاقی جـمله رفت                                 شاد باش ای عشقِ شرکت سوزِ زفت

آیا این بدان معناست که مولانا معشوقان زمینی را طرد می کند و همه را به پای خداوند قربانی می کند تا حق توحید را به جا آورده باشد؟ به نظر نمی رسد که چنین باشد. چرا که مولانا غیر از خدا به وجود چیز دیگری باور ندارد و هر چه را که هست خدا می داند و آن را که غیر از خدا چیزی می بیند، دو بین و احول می داند و دو بینی را عین شرک:

خود هم او بود اولین و آخرین                                      شرک، جز از دیدة احول مبین

و ادامه می دهد همة زیبایی ها جلوه و انعکاسی از زیبایی خدایند و در واقع حسن خدا جانمایه و روح تمام زیبایی های عالم است:

ای عجب! حُسنی بود جز عکس آن ؟                              نیست تـن را جنبشی از غـیرِ جان

                                                                                                             27/2/90