من فکر می کنم

انواع مشکلات بشر

محمدامین مروتی

جوامع انسانی سه نوع مشکل دارند:

مشکلات شخصیتی که در هر جا و هر وقت می توانند بروز کنند.

مشکلات اقتصادی که ناشی از کمبود منابع است.

مشکلات سیاسی که ناشی از حکمرانی بد است.

حکمرانی بد می تواند مشکلات اقتصادی و به تبع آن مشکلات شخصیتی و اخلاقی را تشدید کند. حتی می تواند عامل بخش عمده ای از مشکلات اقتصادی کشور و به تبع آن مسئول کثیری از ناهنجاری های اخلاقی شهروندان باشد.

در میان مشکلات سیاسی هم انواع مختلف وجود دارد. مشکلاتی که راه حل کوتاهمدت دارند و مشکلاتی که حلشان زمان بر است. مشکلات محیط زیستی و فرهنگی از نوع دومند که با جابه جایی حاکمان، تغییر تغییر نمی کنند و نیازمند برنامه ریزی های بلندمدت تری هستند.

اما همه مشکلات شخصیتی و اقتصادی نیز لزوماً سیاسی نیستند.

در کشورهای برخوردار و دموکراتیک که مشکل حکمرانی بد هم ندارند، مشکلات اقتصادی و شخصیتی می توانند وجود داشته باشند، چرا که منبع همه مشکلات حکمرانی بد نیست. در این کشورها، کمبود منابع می تواند دردسر ساز گردد. اب و هوا و جغرافیا می تواند بر خلق و خوی انسان ها نیز تاثیرگذار باشد. مشکلات شخصیتی هم تا حد زیادی ممکن است به تیپ شخصیتی افراد برگردد.

طرز تفکری که گمان دارد با جایگزینی حکمران های خوب، همه مسائل بشری حل می شود، رگه های ایدئولوژیک و آرمانشهرگرایانه دارد. در فلسفه سیاسی امروز، مسئله این نیست که چه کسی حکومت می کند، مسئله این است که چگونه حکومت می کند. تفکر ایدئولوژیک، سودای نوسازی عنصری بشر و برساختن انسان طراز نوینی را دارد که کاملاً با انسان فعلی تفاوت دارد. به قولی:

"اصحاب روشنگری خودسرانه این را «رسالت» خود می‌دانستند که به تعبیر کانت «چوب کج بشریت» را بر مبنای ایده‌آلی انتزاعی صاف کنند! پس خون به پا کردند."

2 مهر 1402