ایلیاد و ادیسه

محمدامین مروتی

ایلیاد و ادیسه بزرگترین کتاب های حماسی یونانیان هستند که توسط هومر شاعر نابینا در قرن 8 ق از میلاد به شعر سروده شده اند.

ایلیاد شرح دزدیده شدن هلن همسر زیبای منلائوس توسط پاریس(پسر شاه تروآ) و حمله آگاممنون برای باز پس گیری اوست. هکتور فرزند شاه و برادر پاریس، فرمانده سپاه تروآ است و به خوبی از شهر محافظت می کند تا اینکه آشیل به کمک سپاه آگاممنون می آید و هکتور را شکست می دهد و می کشد. ایلیاد در اینجا به پایان می رسد.

ادیسه ادامه ایلیاد و قصه یکی از فرماندهان جنگ است که با کمک پوسایدون(خدای دریاها) اسبی چوبی می سازد و به عنوان هدیه پیشکش شاه تروآ می کند. در حالی که سپاهیان در دل اسب پنهان شده و با این ترفند تروآ را تسخیر می کنند. ادیسه یا یولیسوس این افتخارات را به خود نسبت می دهد و قهر پوسایدون را برمی انگیزد. در نتیجه سرگردان می شود و با ماجراهای مختلف و دشواری(نظیر هفت خان رستم) مواجه می شود.

سه ترجمه از ایلیاد به زبان فارسی داریم:

نخستین ترجمهٔ ایلیاد از سعید نفیسی است که به همت شرکت بنگاه ترجمه و نشر کتاب در سال ۱۳۳۳چاپ شده‌است و سال‌ها تنها ترجمه از ایلیاد در زبان فارسی بود. دومین ترجمه از دکتر میر جلال الدین کزازی است توسط نشر مرکز در سال ۱۳۶۸ منتشر شد که ترجمهٔ باستان‌گرایانه یا آرکائیک محسوب می‌شود. اما هر دو ترجمه در اتخاذ زبان ترجمه، وامدار ادبیات شاهنامه هستند.

سومین ترجمه از ایلیاد که نخستین ترجمهٔ منظومِ ایلیاد محسوب می‌شود از تقی سائس (فرخ) است که در سال ۱۳۹۴ به همت نشر هلتاک چاپ شد. البته این ترجمه فقط فصل اول کتاب (سرود نخستین) ایلیاد را در بر می‌گیرد.

منبع:

سیری در بزرگترین کتابهای جهان/ حسن شهباز/ امیرکبیر

ویکی پدیا

15 شهریور 1402