من فکر می کنم

عدالت به مثابه فرصت های برابر

محمدامین مروتی

تساوی بین استعدادهای متفاوت عین ستم است. ورود متکی به رانت اگر کسی که استعداد پزشکی ندارد با اتکا به رانت وارد دانشگاه شود، هم به کسی ظلم کرده که از او مستعدتر است و هم به جامعه ای که باید از خدمات او بهره مند شود.

تساوی بین بیکاره و تلاشگر نیز عین ستم است. کسی که بیش از تولیدش، مصرف می کند، به اندازه کسی که مصرفش کمتر از تولید اوست، حق برخورداری ندارد. تنها استثنای قابل قبول کسی است که به واسطه نقص جسمی و روانی، مانند دیگران، قادر به انجام کارهایش نیست.

عدالت یک معنی قابل قبول دارد و آن دادن فرصت های مساوی به افراد برای رفتن به دنبال علائق و استعدادهایشان است.

مهمترین فرصتهای برابری که باید افراد داشته باشند، آموزش و بعد از آن بهداشت است. آموزش برابر برای همه، به آزاد کردن استعدادهای فراوانی منجر می شود که به سهم خود به کار ارتقای وضعیت کلی کشور کمک می کنند. چنین هزینه هایی، از منظر محاسبه و موازنه نهایی هزینه و فایده، کفه را به سوی فایده خم می کند. شاید این نقطه قوت کشوهای سوسیال دموکرات در مقایسه با کشورهای لیبرال باشد.

8 شهریور 1402