ماهیت شیمیایی عشق رمانتیک و راه های تداوم آن

محمدامین مروتی

عشق رمانتیک، عشقی پرشور و انرژی و بسیار از خودگذشته و فداکار و ریسک پذیر است. مکان این نوع عشق در قسمت های میانی مغز یعنی سیستم limbic است که با خاموش شدن و از کار افتادن قسمت پری فرانتال مغز، فعال می شود.

قسمت کورتکس و پری فرانتال، مرکز تصمیم گیری های عاقلانه است که برای تکوین عشق رمانتیک، بدان نیازی نیست و بلکه مزاحم است. از همین روست که عشاق رمانتیک، آبشان با عقل و نصیحت و آینده نگری و احتیاط به یک جو نمی رود.

بعد از سپری شدن سال های اول ازدواج قسمت کورتکس دوباره فعال می شود، ولی دیگر خبری از آن شور و شرهای رمانتیک نیست.

اولین ناقل شیمیایی که در عشق رمانتیک فعال می شود، دوپامین است. دوپامین جایزه ای است که عشق رمانتیک به ما می دهد. این جایزه، تجربه ای جدید و بی سابقه از زندگی است که تا کنون از آن بی خبر و غافل بوده ایم.

دومین ناقل مهم سروتونین است که احساسات و عواطف دوگانه ای را در ما دامن می زند. سروتونین ما را به دیدار هر روزه معشوق معتاد می کند به گونه ای که اگر یک روز او را نبینیم، مثل معتادها خمار و مضطرب و بی قرار و حتی افسرده ایم. عاشق تحمل جدا ماندن از معشوق را ندارد و دوست دارد همه لحظاتش با او بگذرد و در صورت میسر نبودن این ارتباط، دچار وسواس اجباری و دلتنگی از فراق و شاعرانگی می شود.

سومین ناقل شیمیایی مهم اکسی توسین است که مشهور به هورمون هماغوشی و بغل گرفتن و پیوند است. این هورمون تمایل به بغل کردن را دامن می زند.

وازوپرسین چهارمین ناقل شیمیایی عشق است که باعث اضطراب و وسواس اجباری در عاشق در غیاب معشوق و ترس از دست دادن او می شود.

معمولا پس از گذشت سال های اولیه، اختلافات شروع می شود. اگر در سالهای نخست، خواست عاشق، همان خواست معشوق بود، در سال های بعد لزوماً چنین نیست. در سال اول وقتی می خواهند به جایی بروند، هر یک، تصمیم را به دیگری وامی نهد اما در سال های بعد بر سر این که به مهمانی مادر کدامیک بروند، اختلاف پیدا می شود. اختلاف بر سر نحوه تربیت بچه ها، بر سر شغل و تفریح و چیزهای دیگر شروع می شود.

اما آیا می توان سالیان درازی از مزایای عشق رمانتیک بهره برد؟

طبیعتاً با فروکش کردن ناقل های شیمیایی و فعال شدن کورتکس، بسیاری چیزها و من جمله احساسات عشاق جوان به هم تغییر می کند ولی این بدان معنا نیست که راه هایی برای تداوم عشق رمانتیک وجود نداشته باشد.

در اینجا نقش کورتکس در مدیریت رابطه مهم می شود.

یکی از عناصری که می تواند به تداوم عشق رمانتیک کمک کند، داشتن ارزش های مشترک اخلاقی و اجتماعی است.

کوتاه آمدن و مصالحه و توافق بر سر خواسته های متفاوت نیز به دوام این رابطه کمک می کند.

داشتن برنامه برای گذراندن وقت با هم نیز بسیار مهم است.

داشتن سکس در تداوم رابطه رمانتیک تاثیر غیر قابل جایگزینی دارد. اما رختخواب تنها محل تداوم این ارتباط نیست. تماس فیزیکی در حد گرفتن دست هم، سر گذاشتن روی پای هم، نوازش کردن موی یکدیگر، فشار دادن ملایم دست و پای هم و نظایر آن موجب ترشح هورمون آغوش یعنی اکسی توسین می شود که مهمترین نقش را در تداوم رابطه رمانتیک دارد.

سخن گفتن در باره چیزهای مختلف و حتی پیش پا افتاده و کتاب خواندن ودیدن فیلم با هم و حرف زدن در باره آن ها، راه های شناخته شده دیگری هستند که به تداوم عشق رمانتیک کمک می کنند.

همه این روابط، سطح هورمون های استرس زا مانند کورتیزول را پایین می آورند و سطح هورمون اکسی توسین را بالا می برند.

14 تیر 1402