من فکر می کنم

فرق امر دینی و متن دینی

محمدامین مروتی

رضا بابایی می گوید باید بین امر دینی و متن دینی تفکیک کرد زیرا متن دینی از عرف روزگار هم متاثر می شود و لزوماً همه متن مشتمل بر امر دینی نیست.

مثلاً در کذشته موضوع یتیم نوازی و امانتداری بسیار مهمتر از امروز بوده. دولتی در کار نبوده که سرویس هایی بانک و صندوق امانات یا یتیم خانه و بهزیستی در خدمت مردم بگذارد لذا این مقولات مورد تاکید فراوان بوده. مثلاً اگر کسی به سفر می رفته دارایی های مهمش را به اشخاص امین می سپرده که گاهی هم زیاد امانتدار نبودند و موجب شکایت و درگیری می شد. یا نذر کردن شمع در محل عبور مردم که یک امر اخلاقی و دینی محسوب می شد، امروز سالبه به انتفای موضوع است چرا که دولت روشنایی شوارع و کوچه ها را تامین می کند.

لذا باید متن دینی را یک ترکیب اضافی دانست نه یک ترکیب وصفی. متن دینی یعنی متنی که مال دینداران است. (اضافه ملکی) نه امری که بالذاته دینی است. امر دینی یک ترکیب وصفی است. امر دینی مساوی دین و همان روح دین و مشترکات بین ادیان است ولی متن دینی مساوی دین نیست و اعم از آن است.

بابایی می گوید مساوی انگاشتن متن دینی و امر دینی ما را به نص گرایی و از آنجا به خارجی گری و سلفی گری می رساند و ما را از حقیقت دین دور می کند.

منبع:

دیانت و عقلانیت، دکتر رضا بابایی