تمامیت وجودی به جای کمال

محمدامین مروتی

در روانکاوی یونگی هدف کامل بودن نیست بلکه هدف تمام بودن است. تمامیت یعنی پذیرش همزمان خوبی ها و بدی ها. قوات و ضعف ها. به جای انسان کامل بودن، کاملاً انسان بودن، مورد نظر است.

معمولاً ما زشتی های مان را پنهان و سپس انکار و در مراحل حادتر، به دیگران فرافکنی می کنیم. این روندِ رایج و غالب است. اما گاهی روند معکوسی هم در کار است. یعنی خوبی های مان را باور نداریم، پنهان شان می کنیم، سپس انکارشان می کنیم و به دیگران فرا می فکنیم.

در روند اول نوعی اعتماد به نفس دروغین پیدا می کنیم و طی روند دوم، اعتناد به نفس مان را از دست می دهیم.

در روند اول به نیمه تاریک وجودمان، کم بی محلی و بی اعتنایی می کنیم و در روند دوم، نیمه روشن وجودمان را بی محل می کنیم.

هر دوی این مسیرها، تمامیت وجودی ما را ناقص و مخدوش می کنند.

راهکارها:

احترام به خود:

لذا همانطور که نباید به دیگران به چشم دشمن و شیطان بنگریم، با خود نیز باید مهربان باشیم. نباید از خودمان قطع امید کنیم. باید بتوانیم با خود به احترام و مهربانی رفتار کنیم تا نیمه روشن وجودمان را نیز از دنیا پس بگیریم.

به خود احترام بگذاریم. چرا برای خودمان گل نخریم؟ چرا فقط برای مهمانی و برای دیگران، لباس های زیبای مان را می پوشیم؟ حتی اگر تنها هستیم، از خودمان پذیرایی کنیم و به خودمان را در آغوش بگیریم. چه کسی بهتر از خودمان؟

دیدن و کشف یکدیگر:

باید بکوشیم زیبایی های و خوبی های خودمان و دیگران را ببینیم و حتی کشف کنیم و بیان کنیم تا فضایی سالم تر برای نفس کشیدن همه ما ساخته شود. کشف خودمان و دیگران را به مثابة رسالتی برای خود تعریف کنیم و بدین رسالت پشت نکنیم و بدان متعهد بمانیم.

محکوم نکردن:

بدترین ما، چیزهای خوب فراوانی در وجودش نهفته است و بهترین ما چیزهای فراوان بدی با خود دارد. شرایط مساعد و نامساعد است که کفه ترازو را به یک طرف سنگین می کند. در تحلیل نهایی ما از معصومیت کودکی به اینجا رسیده ایم. خطاهای ما خطاهای یک کودک است. خطاهایی معصومانه. بر خودمان و بر دیگران سخت نگیریم و به سختی داوری نکنیم.

تعهد و برنامه ریزی:

اما داوری نکردن به معنی انفعال نیست. بدون عزم جزم، بدون عهد بستن با خود و مهمتر از همه بدون برنامه ریزی، ذره ای اوضاع بهتر نخواهد شد. بدون برنامه ریزی، در خیالات غرق خواهیم شد. سخت ترین قسمت برنامه ریزی هم نوشتن برنامه است. قدم های بعدی آسان تر است. آرامش و تمامیت، حاصل دعا و معجزه صرف نیست. اگر تعهد و پشتکار نباشد، در جا خواهیم زد و منتظر معجزه خواهیم ماند. نمی شود چیزی را واقعاً و صادقانه بخواهیم ولی حاضر نباشیم برایش زحمت بکشیم و گامی برداریم. این دروغ است.

منبع:

نیمه تاریک وجود، اثر دبی فورد، ترجمه نغمه رحمانی، نشر محراب دانش، 1392