اپیکور و مرگ

 

محمدامین مروتی

 

برهان اپیکور در غیرمنطقی بودن ترس از مرگ مشهور است. او می گوید هیچ بشری با مرگ روبرو نمی شود. زیرا مرگ که بیاید دیگر انسان وجود ندارد تا از آن بترسد و وقتی هم مرگ نیست، باز دلیلی برای ترسیدن از آن نداریم. تا من هستم، مرگ نیست. وقتی مرگ آمد من نیستم. من و مرگ دیداری با هم نداریم. پس چرا باید از مرگ بترسم؟

برهان تقارن اپیکور، برهان دومی است که در نفی ترس از مرگ ارائه می دهد. او می گوید ما از روزگاری که در گذشته نبوده ایم، نمی ترسیم ولی از روزگاری که در آینده نخواهیم بود، می ترسیم. در حالی که این دو روزگار عقلاً و حساً هیچ فرقی ندارند و ماقبل تولدمان از همه جهت عین مابعد مرگمان است. این موضوع را خیام نیز به خوبی در این رباعی بیان کرده است:

ای بس که نباشیم و جهان خواهد بود

نی نام ز ما و نی‌ نشان خواهد بود

زین پیش نبودیم و نبد هیچ خلل

زین پس چو نباشیم همان خواهد بود