آلن دو باتن
آلن دو باتن (زاده ۱۹۶۹)
محمدامین مروتی
آلن دو باتن فیلسوف سویسیِ ساکن بریتانیا است. دوباتن در مصاحبهای با روزنامهی گاردین می گوید پدرش کمی سختگیرتر از ریچارد داوکینز( زیست شناس تکاملی وآتئیست که صاحب آثاری چون« ساعتساز نابینا» است) و منطقی و ظالم بود.
مدرسهی زندگی:
تاکید او بر فلسفه ورزی در زندگی روزمره و کاربردی کردن فلسفه از طریق آموزش با فایل های کوتاه ویدئویی است. مجموعه این فایل ها در سازمانی آموزشی با نام "مدرسه زندگی" بارگذاری می شود و نسخه فارسی ان توسط دکتر ایمان فانی ترجمه و توزیع می شود. این موسسه در 29008 تاسیس گردید. هنر او سخن گفتن از فلسفه به زبان مردم است. دوباتن عمدتا بر فلسفه زیستن متکی است و از این رو از روانشناسی استفادة بسیار می کند. وی لیسانس تاریخ را از کمبریج گرفت ولی چنان برای آموختنِ فلسفه به مردم، شوق و ذوق داشت که تحصیل دکترای فلسفه در هاروارد را رها کرد.
دوباتن معتقد است که کودکان فیلسوف بهدنیا میآیند، آنها مدام در حال سوال پرسیدن هستند، اما هر چه بزرگتر میشوند این پرسشگری از بین میرود. دوباتن میگوید: «زمانی که در دانشگاه فلسفه میخواندم متوجه شدم که خوانش فلسفه کار ملال انگیز است. خواندن تاریخ فلسفه و آشنا شدن با اسامی چون افلاطون، ارسطو، اورلیوس، سنکا، نیچه و شوپنهاور و بقیهی بزرگان فلسفه، کار سختی است و من دوست داشتم به موضوعات نگاه فلسفی داشته باشم و همین یکی از دلایلی شد تا من مدرسهی زندگی را ایجاد نمایم. در مدرسهی زندگی، شما (جهانبینی فلسفی) پیدا میکنید، تا اینکه فلسفه را دوره نمایید.»
دوباتن اغلب در کتابهایش نتیجهگیری را به عهده خواننده می گذارد.
اصالت بدبینی:
دوباتن معتقد است دنیا بهتر و بهتر نمی شود. او مانند شوپنهاور فیلسوفی بدبین است. در عین حال می گوید بدبین ها خدمت بیشتری از خوش بین ها به بشر می کنند. زیرا دردها و مشکلات را پنهان نمی کنند بلکه جلو چشم جامعه قرار می دهند تا برایشان فکری و کاری بشود. مهمتر از همه این است که بدبینی سطح توقعات انسان را پایین می آورد تا از داشته هایش لذت ببرد.
فلسفه دین:
هرچند دوباتن خداناباور و ندانم گراست، دین ستیز نیست و حتی دین را بخشی از فرهنگ و تکامل فکری بشر تلقی می کند که می توان از آن آموخت.
«جستارهایی در باب عشق»:
"جستارهایی در باب عشق" بیش از دو میلیون نسخه فروش کرد. این کتاب توسط نشر نیلوفر و با ترجمهی خانم گلی امامی به چاپ رسیده است. "جستارهایی درباره عشق"، تحلیلی واقع گرایانه از جنیه های مختلف عشق است.
دوباتن می گوید رمان عاشقانه راهی مطمئن برای نابودکردن عشق است. آنچه نیاز داریم، داستانهایی عاشقانه است که در عینحال، غیررمانتیک هم باشد. اگر در زندگیتان عاشق شده باشید، بیتردید این جملۀ خفتبار را بارها از پدر و مادر یا دوستانتان شنیدهاید که «عشق و عاشقگی مال تو کتابها و فیلمهاست». آلن دوباتن، معتقد است این جمله خالی از حقیقت نیست. در واقع، بسیاری از رمانها و فیلمهایی که به مسئلۀ روابط عاشقانه پرداختهاند، از بسیاری از مهمترین جوانب زندگی غفلت کردهاند: از کار، خستگی، بچهها، روزمرگی و...
«سیر عشق»:
«سیر عشق» رمانی است که شروع یک رابطهی عاشقانه و ادامهی آن و راههای مراقبت از آن را بیان میکند. این کتاب بهنوعی دنباله «جستارهایی درباب عشق» است که در قالب یک رمان نوشته است. کتاب سیر عشق توسط نشر چترنگ به بازار عرضه شده است.
"تسلی بخشی های فلسفه»:
در"تسلی بخشی های فلسفه"، به معرفی فیلسوفانی چون سقراط و اپیکور، سنکا، دو مونتنی، شوپنهاور و نیچه و فلسفه رواقی می پردازد. این کتاب توسط نشر ققنوس و با ترجمهی عرفان ثابتی چاپ شده است.
فلسفه تغذیه:
دوباتن برای غذا و غذا خوردن و آشپزی هم فلسفه خود را دارد و می کوشد تغذیه را از امری صرفاً جسمی به امری فرحناک و معطوف به شادمانی ارتقا دهد.
«چگونه پروست زندگی شما را متحول میکند؟»:
مارسل پروست در سال 1909 تصمیم گرفت رمانی هفت جلدی دربارهی زندگی بنویسد. این کار 15 سال طول کشید و بالاخره «در جستجوی زمان از دست رفته» نوشته می شود. اما دوباتن می داند اکثراً زمان و حوصلظ خواندن چنین رمانی ندارند لذا عصارة آن را در کتاب«چگونه پروست زندگی شما را متحول میکند؟» می آورد. این کتاب توسط انتشارات نیلوفر و با ترجمهی خانم گلی امامی چاپ شده است.
«هنر سیر و سفر»:
کتاب «هنر سیر و سفر» را خانم گلی امامی ترجمه کرد و نشر نیلوفر چاپ کرده است. آلن دوباتن در این کتاب موضوع سفر را انتخاب کرده است. دوباتن در این کتاب به این سوال پاسخ میدهد که چرا باید به سفر برویم و چگونه از سفر لذت ببریم.
«اضطراب منزلت(موقعیت)»:
دنیای مدرن مداوماً به ما القا میکند که بقیه دارند خوش میگذرانند ولی سهم ما کسالت و ناکامی است. زمانی که شکست میخوریم یا پیروز میشویم، دچار اضطراب میشویم که دیگران چه نظری دربارهی ما دارند. این همان اضطرابی است که در موقعیتی خاص دچارش میشویم.
دوباتن می گوید در دوران کودکی این اضطراب وجود ندارد ولی در دنیای مدرن اغلب ما دچار این اضطراب میشویم. در دنیای پیشامدرن نیز چنین اتفاقی وجود نداشته است، چون نقش هر کسی در جامعه مشخص بوده است و تنها ثروتمندان بودهاند که دچار اضطراب میشدند و یک دهقان در مزرعهی خود اگرچه زندگی سختی داشت اما دچار اضطراب موقعیت نمیشد؛ زیرا چیزی برای از دست دادن نداشت و قرار نبود شخصیت اجتماعیاش دچار تزلزل شود.
این کتاب توسط چندین ناشران ترجمه و نشر شده است.
«معماری شادمانی»:
دوباتن در کتاب «معماری شادمانی» از نقش معماری و زیبایی فضاها در احساس شادی سخن می گوید. این کتاب نیز توسط ناشران مختلف در ایران عرضه شده است.
«یک هفته در فرودگاه»:
دوباتن یک هفته در فرودگاه «هیترو لندن» زندگی کرد تا به جزئیاتِ فلسفیِ سفر با هواپیما بپردازد. این کتاب توسط نشر چشمه منتشر شده است.
«خوشیها و مصائب کار»:
کسب و کار هم می تواند تحت تاثیر فلسفه، جای مناسبِ خودش را در یک زندگی بهتر، پیدا کند.
این کتاب بهنوعی تجلیل از کار یا چاشنیِ عشق است. ما اغلب مشاغلی داریم که نقش چندانی در انتخابش نداشته ایم. این کتاب را نشر چشمه منتشر کرده است.
«هنر همچون درمان»:
در کتاب "هنر همچون درمان است"، به چیستی هنر و نقش آن در شادی و آرامش ما سخن می گوید.
به نظر نویسنده هنر نوعی درمان است. هنر حال ما را خوب میکند. او میگوید بهجای دنبال کردن اطلاعات هنری در زیرنویس موزهها بهتر است خود را در موضع ذهنی هنرمندی قرار دهیم که اثری را خلق کرده است و به نوعی با او همدلی کنیم تا ببینیم که یک اثر هنری چگونه شکل می گیرد.
این کتاب توسط دو ناشر منتشر شده است.
با عنوانِ «هنر چگونه میتواند زندگی شما را دگرگون کند» ترجمهی گلی امامی توسط نشر نظر و با عنوان «هنر همچون درمان» ترجمهی مهرناز صباح که نشر چشمه آن را عرضه کرده است.
«اخبار» :
باید شنیدن اخبار هم محدود، گزینشی و ناظر به خوشبختی باشد. درست است که تولید و تبادل اخبار لازمۀ دموکراسی است، اما انتشار سیل اخبار غیرمرتبط به هم، نیز باعث سردرگمی و افسردگی می شود.
دوباتن اعتقاد دارد خبر در جامعهی مدرن امروزی ما همان نقشی را دارد که قبلاً مذهب داشته است. اخبار سلبریتیها برای ما جذاب است، خبر سقوط یک سیاستمدار برای ما لذت بخش است، اخبار فاجعه برای ما سرگرم کننده است. این کتاب توسط سه ناشر من جمله نشرققنوس و نشر جامی راهی بازار شده است.
درسگفتارهای دوباتن در مدرسهی زندگی، نیز در قالب کتاب هایی به بازار عرضه شده که در ایران غالباً توسط انتشارات کتابسرای نیک چاپ شده اند. از ان جمله اند:
«شغل مورد علاقه»، «دربارهی خوب بودن»، «رواندرمانی چیست؟»، «هوش عاطفی در محیط کار»، «معنای زندگی»، «متفکران بزرگ»، «مقدمهای بر فلسفه»، «درباب اعتماد به نفس»، «خودشناسی» و «آرامش»
آثار:
جستارهایی در باب عشق (۱۹۹۳)
دین برای خداناباوران
چگونه پروست میتواند زندگی شما را تغییر دهد
تسلی بخشی های فلسفه(2000)
اضطراب منزلت
معماری شادمانی
هنر سیر و سفر
هنر چگونه میتواند زندگی شما را دگرگون کند
خوشیها و مصایب کار
سِیر عشق
در باب مشاهده و ادراک
یک هفته در فرودگاه
مصیبتهای شاغل بودن
خبر
آرامش
جنبش رومانتیک “رابطه، خرید و رمان”
عشق، کار و منزلت در عصر مدرن