جُستار چیست؟

 

محمدامین مروتی

جُستار اسم مصدرِ جُستن به معنی جستجو و پژوهش است که از بن ماضی فعل و پسوند "ار" ساخته می شود. گفتار و نوشتار نیز همین ساخت دستوری را دارند. در عربی "مقاله" معادل گفتار و "رساله" معادل جستار است. در انگلیسی مقاله معادل  Articleو جستار معادل Essay‎ به کار می رود. جستار در اصطلاح نوشته نسبتا کوتاهی است که در آن نویسنده قیدو بندها و التزام هایِ آکادمیکِ مقاله نویسی مانند ارجاعات و چارچوب های رسمی مقاله را ندارد. داریوش آشوری در کتاب فرهنگ علوم انسانی خود، دو واژه‌ی رساله و جستاره را به عنوانِ برابرِ کلمه‌ی Essay آورده و برای Essayist نیز از رساله‌نویس و جستاره‌نویس استفاده کرده است.

فضای مجازی و وبلاگ نویسی در دنیای ما عرصه را برای جستار نویسی وسیع تر از همیشه کرده اند.

جستارها معمولا یک موضوع معین دارند که غالبا با عبارت "در باب" یا "در باره" بیان می شود. زندگی نامه نویسی و سفرنامه نویسی نیز عرصه دیگری برای داستان نویسی هستند.

شاهرخ مسکوب و محمد قائد و جلال آل احمد از بهترین جستارنویس‌های معاصر هستند.