من فکر می کنم

فرق اصلی بین سوسیالیسم و لیبرالیسم

محمدامین مروتی

فرق سوسیالیسم و لیبرالیسم این است که اولی می خواهد از طریق برنامه ریزی و از بالا اقتصاد را سرو سامان دهد و دومی این سامان دهی را به مکانیسم های درونی بازار یعنی عرضه و تقاضا وامی گذارد. همان چیزی که آدام اسمیت به عنوان "دست نامرئی بازار" از آن یاد می کرد. به نظر آدام اسمیت، اقتصاد قوانین خود را دارد و بازار طی یک پروسه هزاران ساله بر مبنای عقلانیتی دسته جمعی شکل گرفته است و تمدن بشر را به اینجا رسانده است. این مکانیسم مبتنی بر نوعی خود تنظیمی درونی است که سرمایه را به طرفی می برد که ارزش بیشتری تولید کند. حال آن که در اقتصاد دستوری، افق روشن و چشم اندازی از سودآوری پیش چشم سرمایه گذار( که در سوسیالیسم دولت است) وجود ندارد که بر اساس آن اقتصاد را در جهت ایجاد ارزش اضافی بیشتر تقویت نماید. رمز شکست اتحاد شوروی و بلوک شرق همین نداشتن چشم انداز بود.