نعمتِ دانستنِ تاریخ

محمدامین مروتی

مولانا در دفتر اول می گوید آدم عاقل باید از سرگذشت پیشینیان درس بگیرد و شکرگزار این نعمت باشد که اگر بخواهد، می تواند سرمشق و آیینه عبرت دیگران قرار نگیرد:

۳۱۲۷      عاقل آن باشد که گیرد عِبْرت از              مرگِ یاران، در بَلایِ مُحْتَرَز

۳۱۳۰      پَس سِپاسْ او را، که ما را در جهان          کرد پیدا از پَسِ پیشینیان

۳۱۳۱      تا شَنیدیم آن سیاست‌هایِ[1] حَق              بر قُرونِ ماضیه اَنْدر سَبَق[2]

پیامبر به امت خود را از همین رو "مرحومه" نامید که قادر به استفاده از تجارب امم گذشته است:

۳۱۳۳      اُمَّتِ مَرحومه زین رو خوانْدَمان               آن رَسولِ حَقّ و صادق در بَیان

۳۱۳۴      استخوان و پَشمِ آن گُرگانْ عِیان             بِنْگَرید و پَند گیرید ای مِهان

۳۱۳۵      عاقل از سَر بِنْهَد این هستیّ و باد[3]           چون شَنید اَنْجامِ فرعونان و عاد

۳۱۳۶      وَرْ بِنَنْهَد دیگران از حالِ او                    عِبْرتی گیرند از اِضْلالِ[4] او

 

 

[1] سیاست: مجازات

[2] یعنی در گذشته

[3] هستی و باد یعنی غرور

[4] اضلال: گمراهی