"رباطِ الْخَيْل" و نسبت عقل و نص

محمدامین مروتی

اگر یک نص گرای ملا نقطی باشیم، قاعدتا-وفق نص قرآن- باید برای مبارزه با دشمنان بر تهیه اسبان سواری تمرکز کنیم نه اسباب و آلات مدرن:

  وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ يَعْلَمُهُمْ .... ‏: و در برابر آنها تا مى‌توانيد نيرو و اسبان سوارى آماده كنيد تا دشمنان خدا و دشمنان خود -و جز آنها كه شما نمى‌شناسيد و خدا مى‌شناسد- را بترسانيد.... (سوره أنفال آيه  60)

اما چون عقل حکم می کند در این مورد به روز شویم و از علم و عرف روزگار استفاده کنیم، با تمام قوا به این کار مبادرت می کنیم و به فتوای عقل سلیم از نص عدول می کنیم. سوال مهم این است که پس چرا نباید به دلالت و هدایت و اتکاءِ عقل خدادادی، در سایر مسائل دینی و اجتهادی اجتهاد کنیم و به روز شویم؟