من فکر می کنم

تغییر یا تفسیر؟

محمدامین مروتی

مارکس گفته بود فلاسفه همیشه خواسته اند جهان را تفسیر کنند اما سخن بر سر تغییر آن است. اما حقیت این است که فلاسفه دو دسته اند. دسته ای که به تفسیر قناعت می کنند ودسته ای که به تغییر هم دل بسته اند.

فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست و به طور کلی فلسفه عملی، دل در گرو تغییر انسان و جامعه دارند. وجود شناسی و معرفت شناسی و منطق البته گرایش به تفسیر و فهم جهان دارد.

از این ها گذشته و از منظری دیگر نیز می توان به این موضوع پرداخت. فلاسفه دو دسته اند. رواقیون به معنای وسیع کلمه کسانی هستند که نحوه هماهنگی با عالم و طبیعت و بازگشت به طبیعت را به ما می آموزند. شوپنهاور، اسپینوزا، روسو، هایدگر، ویتگنشتاین و بیشتر اهل عرفان از این دسته اند

اما اندیشمندانی هم داریم که می خواهند فلک را سقف بشکافند و علیرغم فلک مینایی، طرحی نو در اندازند. مارکس، نیچه، سارتر، دیویی، راسل، ماکیاولی، هابز و پوپر نیز این دسته اند.

24 مهر 98