من فکر می کنم

سه تحلیل در باب خلقت آدم و واکنش فرشتگان و ابلیس

تحلیل اول این است که ماجرا عینا به همین شکلی که بیان شده است اتفاق افتاده. ملائک به خلقت آدم اعتراض و بعد سجده اش کرده اند و خدا علم الاسما به بشر آموخت و شیطان آنان را اغوا کرد الی آخر.

تحلیل دوم این است که اگر ابلیس به آدم سجده می کرد، هم خودش و هم ما کماکان در بهشت می ماندیم ولی در این صورت حکمت خلقت که آزمایش بندگان است و حکمت بعثت که راهنمایی بندگان است و حکمت معاد که برقراری عدالت است، از بین می رفت و خدای حکیم کار عبث و بی هدف نمی کند. پس شاید نافرمانی شیطان بخشی از سناریوی خلقت بود. شاید به همین دلیل خدا به شیطان مهلت داد. این که نافرمانی شیطان بخشی از سناریو است، نتیجه ای است که بسیاری از عرفا بدان رسیده اند.

تحلیل سوم این است که تمامی ماجرا بیان اسطوره ای و مجازی دارد و نیاز به این پرسش ها و مو از ماست کشیدن ها نیست که فلان میوه چه بود و چرا خدا اجازة خوردنش را نداد و چرا خدا به شیطان مهلت داد و چرا ملائک اعتراض کردند و علم الاسما چه بود و..... در این دیدگاه سوم بحث به طور کلی و موافق عقل اسطوره ای، اطاعت و طغیان و نتایج نهایی هر یک است و علم الاسما، رمز آگاهی و اختیار ، شیطان سمبل نفسانیت و سرکشی و میوه ممنوعه سمبل دانش یا اطاعت است.