وظیفه ی قلب در قرآن

قلب در قرآن مرکز ادراک و معادل مغز است و این وفق علم آن روزگار بوده است. ارسطو معتقد بود قلب مدرک ادراک و مغز سیتم خنک کننده بدن و گردش خون است و این اعتقاد تا روزگار اسلامی پابرجا بود. یونان در گذشته مرکز علوم بود. کما این که هیئت و نجوم بطلمیوسی و طب جالینوسی، گفتمان مسلط زمان بود و خدا به متعارف ترین و آشنا ترین زبان با مردم سخن می گوید که آن را بفهمند و بپذیرند. قرآن قصد آموزش علوم را ندارد؛ بلکه قصد ابلاغ مفاهیم توحیدی و اخلاقی را در دایره و حوصله ی مخاطبانش دارد.

دو دلیل از قرآن برای این مدعا که قلب در قرآن مرکز ادراک است، وجود دارد:

دلیل اول این که تعقل به قلب نسبت داده می شود. دلیل دوم این که هرگز تعقل به مغز نسبت داده نمی شود. این همه تشویق به تعقل که در قرآن هست، حتی یک بار به مغز نسبت داده نمی شود و همیشه به قلب نسبت داده شده است.

قرآن می فرماید : ولهم قلوب و لا یفقهون بها". ممکن است بگویی تفقه غیر از تعقل است. اما چنین نیست. زیرا در جاهایی می فرماید: "لهم قلوب و لا یعقلون بها". از این جا ثابت می شود تعقل و تفقه در قاموس قرآن یک چیز است.