عیدانه
عیدانه
محمدامین مروتی
به تَیمّن شروعی خوب برای امسال ، تصمیم گرفتم مطالب سال نو را با ملاحظاتی پیرامون این جمله ی مشهور شمس بیاغازم که گفت:
ایام را مبارک باد از شما، مبارک شمایید، ایام می آیند تا به شما مبارک شوند. " شمس تبریزی"
نوروز در ذهن کودکی هایمان، معنی نونوارشدن و خریدن لباس های تازه و بعدش هم عیدی گرفتن و دید و بازدید داشت.
اما در گفتمان های سیاسی-اجتماعی، شعار غالب این بود: "عید ما روزی است کز ظلم آثاری نباشد." یعنی عید و شادی موکول به یک تحول اجتماعی در آینده ی نامعلوم می شد. در مقابلِ این جماعت، اهل دل، عید را موکول به خوشیِ دل می کردند. به قول سهراب: "دل خوش سیری چند؟"
نادر ابراهیمی می گفت:" هزار بهار طبیعت به یک بهار دل نمی ارزد و یک پاییز دل ، غم هزار پاییز طبیعت را در خود دارد."
در ادبیات دینی و عرفانیمان، تحول روزگار را با تحول دل و قلب هماهنگ می خاستیم که در قالب شعر معروف نوروزی متبلور شده است که "یا مقلب القلوب و الاحوال. یا محول الحال والاحوال.یا مدبر الیل والنهار! حَوّل حالنا الی احسن الحال. " و از قول بزرگان دینیمان آمده است که عید واقعی، روزی است که در آن گناه نکرده باشیم.
سخن شمس نیز همین است. او می گوید تبرک و برکت ایام به ما بستگی دارد و به آنچه در درون ماست. اگر خودمان مبارک باشیم و مبارک شویم، به ایام هم برکت خواهیم داد و هر لحظه در درونمان عیدی دیگر خواهیم داشت:
عارفان هر لحظه عید کنند عنکبوتان مگس قدید کنند
عنکبوت مگس ها را شکار و خشک می کند تا بعدا از آن استفاده کند ولی عاشق در هر لحظه ی حال خوش است و شادیش را موکول به ایام خاص نمی کند بلکه ایام به واسطه ی شور و شوق درونی او، رنگ شادی می گیرند. عارفان برغم عنکبوتان، نو به نو زندگی می کنند و از این رو هر روزشان نوروز است. پس شمس می گوید: "ایام را مبارک باد از شما، مبارک شمایید، ایام می آیند تا به شما مبارک شوند." مولانا نیز همین معنا را از شمس می گیرد و می گوید همه ی شادی ها و طراوت های عالم خارج و همه ی زیبایی گل ها و سبزه ها و کوه ها و پرنده ها ، انعکاسِ طراوت درون شماست. اگر دل خوش نباشد، هیچ چیز زیبا نیست:
نوروز بمانید که ایّام شمایید!
آغاز شمایید و سرانجام شمایید!
آن صبحِ نخستینِ بهاری که زِ شادی
می آورد از چلچله پیغام، شمایید!
آن دشتِ طراوت زده، آن جنگلِ هشیار
آن گنبد گردنده ی آرام شمایید!
خورشید گر از بام فلک عشق فِشاند،
خورشید شما، عشق شما، بام شمایید!
نوروزِ کهنسال کجا غیر شما بود؟
اسطوره ی جمشید و جم و جام شمایید!
عشق از نفس گرمِ شما تازه کند جان
افسانه ی بهرام و گل اندام شمایید!
هم آینه ی مهر و هم آتشکده ی عشق،
هم صاعقه ی خشم ِ بهنگام شمایید!
حوصله و ظرفیت شما چنان فراخ است که ابلیس غم را به دام می اندازد و مجال تنگ خلق کردنمان را به او نمی دهد:
امروز اگر می چمد ابلیس، غمی نیست
در فنِّ کمین، حوصله ی دام شمایید!
گیرم که سحر رفته و شب دور و دراز است،
در کوچه ی خاموشِ زمان، گام شمایید
ایّام ز دیدار شمایند مبارک
نوروز بمانید که ایّام شمایید
با زبان اهل دل برای همه ی دوستانم آرزو می کنم: آن نکو سالی که هستی در پی اش ...امسال باد...
برنامه هفتگی نوشته های کوتاه محمدامین مروتی در کانال "من فکرمی کنم" به این شرح است. لطفا برای دوستان علاقمند ارسال فرمایید: شنبه ها: گفتارادبی - هنری یکشنبه:گفتار دینی دوشنبه: گفتار اجتماعی-فرهنگی سه شنبه: گفتار عرفانی با تاکید بر مولانا چهارشنبه: گفتار فلسفی پنجشنبه: خودشناسی و شیوه زندگی جمعه: گفتارهای متفرقه
https://telegram.me/manfekrmikonan